Thông tư 99 thay đổi gì trong hệ thống tài khoản kế toán?

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì khi chuyển từ Thông tư 200 sang Thông tư 99

Hệ thống tài khoản kế toán là nền tảng của toàn bộ hệ thống kế toán doanh nghiệp. Mọi nghiệp vụ phát sinh, từ ghi nhận doanh thu, chi phí cho tới lập báo cáo tài chính, đều dựa trên cấu trúc tài khoản kế toán.​

Trong nhiều năm qua, Thông tư 200/2014/TT-BTC là chuẩn mực kế toán phổ biến được đa số doanh nghiệp Việt Nam áp dụng. Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của môi trường kinh doanh và yêu cầu quản trị hiện đại, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC nhằm điều chỉnh và cập nhật hệ thống kế toán doanh nghiệp.

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của Thông tư 99 nằm ở hệ thống tài khoản kế toán (Chart of Accounts). Việc thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến nghiệp vụ kế toán mà còn tác động trực tiếp tới các hệ thống phần mềm kế toán và ERP đang vận hành trong doanh nghiệp.

Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ:

  • Thông tư 99 thay đổi gì so với Thông tư 200
  • Những tài khoản kế toán mới được bổ sung
  • Các tài khoản bị thay đổi hoặc bãi bỏ
  • Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì khi chuyển đổi hệ thống kế toán
  • Cách Viindoo ERP hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ Thông tư 99

Vì sao hệ thống tài khoản kế toán cần thay đổi?

Thông tư 200 được ban hành từ năm 2014. Sau hơn 10 năm áp dụng, hệ thống kế toán doanh nghiệp đã bộc lộ một số hạn chế:

  • hệ thống tài khoản quá chi tiết và cứng nhắc
  • khó mở rộng khi doanh nghiệp phát sinh nghiệp vụ mới
  • chưa phù hợp với mô hình quản trị dữ liệu của các hệ thống ERP hiện đại
  • chưa phản ánh đầy đủ một số loại tài sản và nghiệp vụ kinh tế mới

Trong bối cảnh đó, Thông tư 99 được xây dựng với mục tiêu:

  • chuẩn hóa hệ thống tài khoản kế toán
  • giảm số lượng tài khoản chi tiết không cần thiết
  • tăng khả năng mở rộng và phân tích dữ liệu
  • tiệm cận dần với chuẩn mực kế toán quốc tế

Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp đang triển khai ERP hoặc các hệ thống quản trị dữ liệu tập trung.

Những thay đổi lớn của hệ thống tài khoản kế toán theo thông tư 99

Bổ sung một số Tài khoản Kế toán mới

Thông tư 99 bổ sung thêm một số tài khoản nhằm phản ánh chính xác hơn các loại tài sản và nghĩa vụ kinh tế trong doanh nghiệp.

Ví dụ tiêu biểu là tài khoản 215 - Tài sản sinh học, dùng để phản ánh các loại tài sản như:

  • cây trồng lâu năm
  • gia súc, gia cầm
  • vật nuôi phục vụ sản xuất.

Việc bổ sung tài khoản này giúp hệ thống kế toán phản ánh rõ hơn các doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp hoặc chăn nuôi.

Ngoài ra, Thông tư 99 cũng bổ sung một số tài khoản liên quan đến phân phối lợi nhuận và nghĩa vụ tài chính, giúp hệ thống kế toán phản ánh rõ hơn các khoản phải trả cho cổ đông hoặc nhà đầu tư.

>>>>>  Danh sách các tài khoản mới theo Thông tư 99

Điều chỉnh tên và phạm vi của một số tài khoản

Một số tài khoản trong Thông tư 200 được điều chỉnh lại tên gọi hoặc mô tả để phản ánh chính xác hơn bản chất nghiệp vụ kế toán.

Mục tiêu của thay đổi này là:

  • tránh cách hiểu khác nhau giữa các doanh nghiệp
  • chuẩn hóa cách sử dụng tài khoản
  • giúp báo cáo tài chính dễ so sánh hơn

Việc điều chỉnh này tuy không làm thay đổi bản chất nghiệp vụ, nhưng có thể ảnh hưởng tới mapping tài khoản trong phần mềm kế toán.

>>>>>  ​Xem danh sách tài khoản đổi tên giữa Thông tư 200 và Thông tư 99

Giảm bớt nhiều tài khoản chi tiết

Một trong những thay đổi lớn nhất của Thông tư 99 là giảm bớt các tài khoản cấp chi tiết.

Ví dụ

Trong Thông tư 200:

  • 1111 - Tiền mặt VNĐ
  • 1112 - Tiền mặt ngoại tệ
  • 1113 - Vàng

Theo Thông tư 99:

  • 111 - Tiền mặt

Theo cách tiếp cận mới, doanh nghiệp chỉ sử dụng tài khoản tổng hợp 111 - Tiền mặt, còn việc phân loại chi tiết sẽ được thực hiện bằng

  • loại tiền
  • sổ phụ
  • hệ thống phân tích dữ liệu.

Tương tự, các tài khoản như 1121, 1122 cũng được giản lược.

Các tài khoản bị bãi bỏ được đánh dấu lỗi thời

Việc giảm số lượng tài khoản chi tiết mang lại nhiều lợi ích:

  • hệ thống tài khoản gọn hơn
  • dễ quản lý và mở rộng
  • phù hợp với mô hình dữ liệu của ERP
  • giảm lỗi hạch toán

Trong các hệ thống ERP hiện đại, dữ liệu chi tiết thường được quản lý bằng: thẻ tài khoản quản trị (analytic accounting), phân tích theo các chiều (dimension) như phòng ban, dự án hoặc trung tâm chi phí, tag dữ liệu,... 

Điều này giúp doanh nghiệp phân tích dữ liệu sâu hơn mà không cần tạo quá nhiều tài khoản kế toán.

>>>>> Chi tiết các tài khoản bị bãi bỏ Thông tư 200

Doanh nghiệp cần làm gì khi chuyển từ Thông tư 200 sang Thông tư 99?

Việc chuyển đổi hệ thống tài khoản không chỉ là thay đổi danh sách tài khoản. Trong thực tế, doanh nghiệp cần thực hiện một số bước quan trọng.

1. Cập nhật Hệ thống tài khoản kế toán

Doanh nghiệp cần:

  • bổ sung các tài khoản mới
  • loại bỏ các tài khoản bị bãi bỏ
  • điều chỉnh tên tài khoản theo quy định mới

2. Mapping lại tài khoản

Các tài khoản cũ cần được mapping sang tài khoản mới để đảm bảo:

  • dữ liệu lịch sử không bị sai lệch
  • báo cáo tài chính vẫn chính xác

3. Điều chỉnh báo cáo kế toán

Một số báo cáo tài chính có thể cần cập nhật lại cấu trúc hoặc cách tổng hợp dữ liệu.

4. Cập nhật hệ thống phần mềm

Nếu doanh nghiệp đang sử dụng phần mềm kế toán, hệ thống cần được cập nhật để:

  • hỗ trợ hệ thống tài khoản mới
  • đảm bảo báo cáo tài chính đúng quy định.

Viindoo ERP đã cập nhật hệ thống tài khoản theo thông tư 99

Để hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ quy định mới, Viindoo đã triển khai cập nhật hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 99 trong các phiên bản mới của hệ thống (từ phiên bản Viindoo 17 trở lên).

Các nội dung cập nhật chính:

  • Cập nhật Hệ thống tài khoản Kế toán theo Thông tư 99
  • Bổ sung các tài khoản mới
  • Loại bỏ các tài khoản không còn áp dụng
  • Điều chỉnh mapping báo cáo tài chính.

Viindoo ERP đã cập nhật hệ thống tài khoản theo thông tư 99

Đối với các doanh nghiệp đang sử dụng các phiên bản này, hệ thống sẽ nhận được cập nhật thông qua các bản cập nhật hệ thống.

Các doanh nghiệp đang sử dụng phiên bản cũ hơn cần cấu hình lại hệ thống hoặc nâng cấp phiên bản phần mềm để đảm bảo tuân thủ quy định kế toán mới.

Doanh nghiệp cần nâng cấp hệ thống để đáp ứng Thông tư 99?

Liên hệ Viindoo để được hỗ trợ

Liên hệ

Kết luận

Thông tư 99 đánh dấu một bước thay đổi quan trọng trong hệ thống kế toán doanh nghiệp tại Việt Nam. Việc điều chỉnh hệ thống tài khoản không chỉ giúp chuẩn hóa cách ghi nhận nghiệp vụ mà còn tạo điều kiện để các doanh nghiệp áp dụng các hệ thống quản trị hiện đại như ERP.

Đối với doanh nghiệp, việc chuẩn bị sớm cho quá trình chuyển đổi sẽ giúp:

  • tránh sai lệch dữ liệu kế toán
  • đảm bảo báo cáo tài chính đúng quy định
  • nâng cao hiệu quả quản trị tài chính

Với việc đã cập nhật hệ thống tài khoản theo Thông tư 99 trong các phiên bản mới, Viindoo ERP giúp doanh nghiệp vận hành hệ thống kế toán tuân thủ quy định mới một cách ổn định và hiệu quả.


Phụ lục: Thay đổi của Hệ thống tài khoản Kế toán Thông tư 99 và Thông tư 200

Tài khoản mới

Số hiệu tài khoản

Tên tài khoản (Thông tư 99)

Hướng dẫn hạch toán

215

Tài sản sinh học

Phản ánh giá trị hiện có và biến động tăng, giảm của: (i) tài sản sinh học liên quan đến hoạt động nông nghiệp (bao gồm cả tài sản sinh học được tạo ra/sinh ra từ cây lâu năm cho sản phẩm định kỳ); (ii) sản phẩm nông nghiệp tại thời điểm thu hoạch. Ghi tăng khi mua/nuôi trồng/chăm sóc làm tăng giá trị tài sản sinh học; ghi giảm khi khấu hao, bán, thanh lý, tổn thất hoặc sử dụng.

332

Phải trả cổ tức, lợi nhuận

Phản ánh số cổ tức, lợi nhuận phải trả (bằng tiền hoặc tài sản phi tiền tệ) và tình hình thanh toán cổ tức, lợi nhuận cho cổ đông/thành viên góp vốn. Ghi nhận phải trả tại thời điểm doanh nghiệp không có quyền từ chối nghĩa vụ chi trả theo quy định pháp luật liên quan. Khi chi trả: ghi giảm 332 theo số đã trả.

1383

Thuế TTĐB của hàng nhập khẩu

Phản ánh số thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) của hàng nhập khẩu (ví dụ xăng nhập khẩu,...) (trừ trường hợp thuế TTĐB của hàng tạm nhập - tái xuất đã nộp) được khấu trừ hoặc hoàn theo quy định của pháp luật thuế.

2151

Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ

Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ. Theo dõi chi tiết: 21511 (chưa đạt giai đoạn trưởng thành) và 21512 (đến giai đoạn trưởng thành: 215121 - nguyên giá, 215122 - giá trị khấu hao lũy kế). Chi phí mua, chăm sóc, nuôi dưỡng đến giai đoạn trưởng thành ghi Nợ 21511. Khi đạt giai đoạn trưởng thành, chuyển Nợ 21512/Có 21511.

2152

Súc vật nuôi lấy sản phẩm một lần

Súc vật nuôi lấy sản phẩm một lần: toàn bộ chi phí mua, chăm sóc, nuôi dưỡng,... liên quan trực tiếp được hạch toán vào giá gốc tài sản sinh học. Cuối kỳ nếu có dấu hiệu tổn thất hoặc giá trị thuần có thể thực hiện được thấp hơn giá trị ghi sổ thì trích lập dự phòng tổn thất tài sản sinh học.

2153

Cây trồng theo mùa vụ hoặc lấy sản phẩm một lần

Cây trồng theo mùa vụ hoặc lấy sản phẩm một lần: toàn bộ chi phí mua, nuôi trồng, chăm sóc,... liên quan trực tiếp được hạch toán vào giá gốc tài sản sinh học. Nếu chi phí phát sinh không làm tăng lợi ích kinh tế trong tương lai thì ghi nhận vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ. Cuối kỳ nếu có dấu hiệu tổn thất hoặc giá trị thuần có thể thực hiện được thấp hơn giá trị ghi sổ thì trích lập dự phòng tổn thất tài sản.

2295

Dự phòng tổn thất tài sản sinh học

Dự phòng tổn thất tài sản sinh học (trừ tài sản sinh học được kế toán là TSCĐ). Cuối kỳ nếu giá trị thuần có thể thực hiện được thấp hơn giá gốc: trích lập dự phòng ghi Nợ 632/Có 2295. Kỳ sau trích bổ sung: Nợ 632/Có 2295; hoàn nhập: Nợ 2295/Có 632. Khi tổn thất do thiên tai, lũ lụt,...: ghi Nợ 229 (phần được bù đắp)/Nợ 632 (phần vượt dự phòng)/Có 215.

2414

Nâng cấp, cải tạo TSCĐ

Nâng cấp, cải tạo TSCĐ: phản ánh chi phí nâng cấp, cải tạo TSCĐ và tình hình quyết toán chi phí nâng cấp, cải tạo. Các chi phí phát sinh phục vụ nâng cấp, cải tạo trong quá trình thực hiện ghi nhận vào 2414; khi công trình hoàn thành và quyết toán được duyệt thì kết chuyển theo hướng dẫn của TK 241.

3525

Dự phòng phải trả khác

Dự phòng phải trả khác (ngoài các khoản dự phòng đã phân loại riêng). Ghi nhận, trích lập và sử dụng theo nguyên tắc của TK 352: chỉ ghi nhận khi có nghĩa vụ nợ hiện tại do sự kiện đã xảy ra, khả năng phải chi trả là có thể xảy ra và ước tính được một cách đáng tin cậy.

6275

Thuế, phí, lệ phí

Thuế, phí, lệ phí thuộc chi phí sản xuất chung: phản ánh các khoản chi phí thuế, phí, lệ phí liên quan trực tiếp đến phân xưởng/bộ phận/tổ/đội sản xuất phục vụ sản xuất sản phẩm, thực hiện dịch vụ (ví dụ tiền thuê đất, thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường,...). Tập hợp trên 6275 để phân bổ/ kết chuyển vào giá thành theo hướng dẫn của TK 627.

21511

Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ chưa đạt đến giai đoạn trưởng thành

Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ chưa đạt đến giai đoạn trưởng thành. Tập hợp chi phí mua, chăm sóc, nuôi dưỡng,... đến khi đạt giai đoạn trưởng thành: ghi Nợ 21511; đối ứng theo chứng từ (111, 112, 331, 334, 338, ...).

21512

Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ đạt đến giai đoạn trưởng thành

Súc vật nuôi cho sản phẩm định kỳ đến giai đoạn trưởng thành (gồm 215121 - nguyên giá, 215122 - khấu hao lũy kế). Khi súc vật đạt giai đoạn trưởng thành, chuyển từ 21511 sang 21512. Chi phí phát sinh sau giai đoạn trưởng thành được hạch toán/phân bổ cho tài sản sinh học mới tạo ra theo tiêu thức phù hợp.

82111

Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành theo quy định của Luật thuế thu nhập doanh nghiệp

Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành theo quy định của Luật thuế TNDN. Hàng quý ghi nhận số thuế TNDN hiện hành tạm phải nộp: Nợ 8211/Có 3334; khi nộp thuế: Nợ 3334/Có 111,112. Cuối năm điều chỉnh theo số quyết toán: nếu tăng ghi Nợ 8211/Có 3334; nếu giảm ghi Nợ 3334/Có 8211.

82112

Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu

Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định về thuế tối thiểu toàn cầu. Đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai ghi nhận nghĩa vụ và phân bổ: Nợ 82112 (phần nghĩa vụ của đơn vị chịu trách nhiệm)/Nợ 1388 (phần phân bổ cho đơn vị khác)/Có 3334. Khi kê khai theo tờ khai thuế tối thiểu toàn cầu: điều chỉnh tăng/giảm chi phí tương ứng theo hướng dẫn của TK 821.


>>>>> Doanh nghiệp cần làm gì khi chuyển từ Thông tư 200 sang Thông tư 99?

Tài khoản đổi tên

Số hiệu TK

Tên tài khoản (Thông tư 200)

Tên tài khoản (Thông tư 99)

112

Tiền gửi Ngân hàng ​

Tiền gửi không kỳ hạn

1361

Vốn kinh doanh ở các đơn vị trực thuộc

Vốn kinh doanh ở đơn vị trực thuộc

155

Thành phẩm

Sản phẩm

158

Hàng hoá kho bảo thuế

Nguyên liệu, vật tư tại kho bảo thuế

171

Giao dịch mua bán lại trái phiếu chính phủ

Giao dịch mua, bán lại trái phiếu chính phủ

2147

Hao mòn bất động sản đầu tư​

Hao mòn BĐSĐT

2288

Hao mòn bất động sản đầu tư

Đầu tư khác Đầu tư góp vốn vào đơn vị khác Đầu tư khác

2413

Sửa chữa lớn TSCĐ

Sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ TSCĐ

242

Chi phí trả trước

Chi phí chờ phân bổ

244

Cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược

Ký quỹ, ký cược

33382

Thuế bảo vệ môi trường và các loại thuế khác Thuế bảo vệ môi trường Các loại thuế khác

Các loại thuế khác

337

Thanh toán theo tiến độ kế hoạch hợp đồng xây dựng

Thanh toán theo tiến độ hợp đồng xây dựng

3387

Doanh thu chưa thực hiện

Doanh thu chờ phân bổ

3412

Vay và nợ thuê tài chính Các khoản đi vay Nợ thuê tài chính

Nợ thuê tài chính​

353

Quỹ khen thưởng phúc lợi

Quỹ khen thưởng phúc lợi

3562

Quỹ phát triển khoa học và công nghệ đã hình thành TSCĐ

Quỹ phát triển khoa học và công nghệ đã hình thành tài sản

41112

Vốn góp của chủ sở hữu Cổ phiếu phổ thông có quyền biểu quyết Cổ phiếu ưu đãi

Vốn góp của chủ sở hữu Cổ phiếu phổ thông có quyền biểu quyết Cổ phiếu ưu đãi

4112

Thặng dư vốn cổ phần

Thặng dư vốn cổ phần

419

Cổ phiếu quỹ

Cổ phiếu quỹ

4211

Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm trước

Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối lũy kế đến cuối năm trước

6232

Chi phí nguyên, vật liệu

Chi phí vật liệu

6272

Chi phí nguyên, vật liệu

Chi phí vật liệu

6412

Chi phí nguyên vật liệu, bao bì

Chi phí vật liệu, bao bì

6415

Chi phí bảo hành

Thuế, phí, lệ phí


Tài khoản bị bãi bỏ

Số hiệu TK

Tên tài khoản (Thông tư 200)

1111

Tiền mặt

1112

Ngoại tệ

1113

Vàng tiền tệ

1121

Tiền Việt Nam

1122

Ngoại tệ

1123

Vàng tiền tệ

1131

Tiền Việt Nam

1132

Ngoại tệ

1211

Cổ phiếu

1212

Trái phiếu

1218

Chứng khoán và công cụ tài chính khác

132

Phải thu Nhà nước

1385

Phải thu về cổ phần hoá

1531

Công cụ, dụng cụ
1532Bao bì luân chuyển
1533Đồ dùng cho thuê
1534Thiết bị, phụ tùng thay thế
1551Thành phẩm nhập kho
1557Thành phẩm bất động sản
1561Giá mua hàng hóa
1562Chi phí thu mua hàng hóa
1567Hàng hóa bất động sản
161Chi sự nghiệp
1611Chi sự nghiệp năm trước

1612

Chi sự nghiệp năm nay

2111

Nhà cửa, vật kiến trúc

2112

Máy móc, thiết bị

2113

Phương tiện vận tải, truyền dẫn

2114

Thiết bị, dụng cụ quản lý

2115

Cây lâu năm, súc vật làm việc và cho sản phẩm

2118

TSCĐ khác

2121

TSCĐ hữu hình thuê tài chính

2122

TSCĐ vô hình thuê tài chính

2131

Quyền sử dụng đất

2132

Quyền phát hành

2133

Bản quyền, bằng sáng chế

2134

Nhãn hiệu, tên thương mại

2135

Chương trình phần mềm

2136

Giấy phép và giấy phép nhượng quyền

2138

TSCĐ vô hình khác

3341

Phải trả công nhân viên

3348

Phải trả người lao động khác

3385

Phải trả về cổ phần hoá

34311

Mệnh giá trái phiếu

34312

Chiết khấu trái phiếu

34313

Phụ trội trái phiếu

3524

Dự phòng phải trả khác

4131

Chênh lệch tỷ giá do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ

4132

Chênh lệch tỷ giá hối đoái trong giai đoạn trước hoạt động

417

Quỹ hỗ trợ sắp xếp doanh nghiệp

441

Nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản

461

Nguồn kinh phí sự nghiệp

4611

Nguồn kinh phí sự nghiệp năm trước

4612

Nguồn kinh phí sự nghiệp năm nay

466

Nguồn kinh phí đã hình thành TSCĐ

5111

Doanh thu bán hàng hóa

5112

Doanh thu bán các thành phẩm

5113

Doanh thu cung cấp dịch vụ

5114

Doanh thu trợ cấp, trợ giá

5117

Doanh thu kinh doanh bất động sản đầu tư

5118

Doanh thu khác

5211

Chiết khấu thương mại

5212

Giảm giá hàng bán

5213

Hàng bán bị trả lại

611

Mua hàng

6111

Mua nguyên liệu, vật liệu

6112

Mua hàng hóa

631

Giá thành sản xuất


Doanh nghiệp cần nâng cấp hệ thống để đáp ứng Thông tư 99?

Liên hệ Viindoo để được hỗ trợ

Liên hệ


Thông tư 99 thay đổi gì trong hệ thống tài khoản kế toán?
Nguyễn Thị Hồng Huế 11 tháng 3, 2026

CHIA SẺ BÀI ĐĂNG NÀY
Đăng nhập để viết bình luận
Chat ngay